Einstein'ın meşhur " Ne hazin bir çağda yaşıyoruz; bir önyargıyı ortadan kaldırmak atomu parçalamaktan daha güç"  sözüyle başlamak istedim yazıya.

Önyargı eskilerin tabiriyle “peşin hükümlü” olmaktır. Bir ideolojik fikri veya bakış açısını koşulsuz desteklemek şeklinde görülebilir. Yine ağırlıklı olarak, tek taraflı çıkan yada nesnel olmayıp öznel olduğu düşünülen kararların dayanağını ifade etmek için kullanılmaktadır.

Ön ve yargı kelimelerinin birleşmesiyle oluşan "önyargı" sözcüğü adı üstünde bir anlamı içerir. Önyargı fertlere, topluluklara, düşüncelere ya da nesnelere ilişkin olabilir. Bir şeye karşı olmak ya da bir şeyin yanında durmak biçiminde gelişebilir. Ama genellikle olumsuz şekliyle tezahür eder. Birçok insanda var olan önyargı çoğunlukla çocukluk çağında oluşur. Eğitim, yetişme koşulları, aile yapısı, gelenekler ve kültürel inançlar gibi etkenlere bağlıdır. 

Önyargı kişi yada toplumların doğruyu bulamamasının en önemli nedenlerindendir. Hele hele bir ülkede karar mekanizmalarının ön yargılı olması durumu çok daha vahimdir. Mesela; toplum içerisinde yaşayan farklı etnik kökenden bireylerin hepsinin militan olduğunu varsaymak, bir siyasal partiye mensup insanların tamamının ülkenin temel değerlerini yıkmanın odağı olduğunu düşünmek, inancından dolayı farklı giyinen kişilerin tamamını bölücülükle suçlamak ülke içerisinde kendi rejimine düşman topluluk sayısını çoğaltmaktan ve ülkeyi zayıflatmaktan başka bir işe yaramaz.

Öğrenci derse geç kalmıştı. İlk ders matematikti. Dersi bölüp arkadaşlarını rahatsız etmemek için kantinde oturmuş, teneffüsü beklemişti. Bir sonraki ders için sınıfa girdiğinde, tahtada çözümü yapılmamış iki işlem gördü ve kalemini defterini çıkarıp hemen not etti. Eve döndüğün de defterinde çözülecek iki sorusu vardı. Sorular epey zor görünüyordu.  Sınıfta durumu fena sayılmazdı. Çözümler için uğraştı durdu. Hocası bazen böyle ev ödevleri verir, yapılıp yapılmadığını da kontrol etmezdi. Ancak ödevi yapanlar karşılığını en azından bir iltifatla mutlaka alırlardı.

Ertesi gün, uzun uğraşlardan sonra bulduğu çözümleri hocanın önüne, masasının üzerine koydu. İşlemleri kontrol eden hocasının yüzünde değişiklikler oluyordu. Nihayet; bu sonuçları nasıl bulduğunu sorarak heyecanla ekledi:

- Bu soru 150 yıldır çözülemiyordu. Ben dün tahtaya matematiğin problemlerini anlatırken yazmıştım bunları. Kendim çözmeyi denemediğim gibi, bizim gibi normal(!) insanların denemeyeceğini düşünüyordum. Enteresan.

Öğrenci şaşırarak cevap verdi hocaya;

- Dün derse geç kalmıştım. Tahtada soruyu görünce diğer ödevler gibi zannettim. Biraz da zorlanarak akşam evde yaptım.

Hoca sınıfa dönerek:

- İşte arkadaşlar, 150 yıllık soru dediğimiz, aslında 150 yıllık önyargı imiş.

 Ah biz de önyargılarımızdan kurtulabilsek, 2000 yıllık soru ve sorunları da çözeriz herhalde.

Sevgiyle kalın…