Liderler devrim yapar. Devrimi gerektiren olaylar liderleri ortaya çıkarır. Yani  liderlik vasfına sahip kişiler her dönemde vardır ama şartlar oluşmadığından ortaya çıkmazlar diye düşünürüm.

12 eylül öncesi vatan kahramanı olarak gördüğümüz, “sağdan” yada “soldan”  insanların hepsine darbeyle birlikte üç aşağı beş yukarı aynı muamele yapıldı. Tutuklama, sorgulama, işkence...

Bir tarafta kendi fikrinin daha iyi olduğuna inandırılmış, memleketin kurtuluşunu düzene aykırılıkta bulan gençler. Diğer tarafta devletin askeriyle polisiyle el ele vermiş düzeni ayakta tutma mücadelesinde olan gençler. Ortada can korkusundan bir baltaya sap olamamışlar ile eline silah alıp bu güçle kendine statü kazandırma arzusunda olan şuursuzlar da vardı tabi.

O dönemin mücadele erlerinin ileri gelenleri bugün siyasal hayatın önemli aktörleri. Ama bir kaçı hariç ne hedefleri kalmış ne de idealleri. Bunlar 12 eylül’ün karakolda, hücrede bedenini yok etmeyip fikren asimile ettikleri yada fikrini öldürdükleri.  Bu süreci yaşayan bir dostum anlatıyordu: “Hayattan o kadar bıkmıştım ki askerler geldiğinde onları tahrik ediyordum beni öldürsünler de bu çile bitsin diye. Soğuk hava depolarına bağlanıyorduk saatlerce. Sonra kışın soğuğunda su sıkıyorlardı üzerimize. Bir gece uyurken Kuran sesi duydum. Ben öldüm herhalde başımda kuran okuyorlar diye düşündüm. Sonra kalktım hücrenin kapsına vurmaya başladım. Kuran sesi kesildi. Meğer nöbet bekleyen asker Bursa’lı bir imammış, Kuranı da o okuyormuş. Onunla konuşunca ölmediğimi anladım. 22 ay sonra ilk duruşmaya çıktım”

Rahmetli Muhsin Yazıcıoğlu anılarında “Nihayet Kızılay'da kaldığım bir büroda gözaltına alındım. Dubleks bir apartman dairesiydi. İki kapısı vardı. Gözaltına almak için kapının zilini çaldıklarında ben 'Hazırlanıyorum' diye seslendim. İki kapıyı birden omuzlayarak patlattılar ve içeri girdiler. Gözaltına alır almaz önce bir tekme atıp hakaret ettiler sonra da gözümü bağlayıp meçhul bir yere götürdüler” diyordu.

Görevlilerin üslubundan bir nizamiyeden geçtiklerini anlamış Yazıcıoğlu. Götürüldüğü yer Mamak Cezaevi'nin C Bloğu yani suç işleyen askeri personelin disiplin merkezi. Yazıcıoğlu ilk günler yaşadıklarını anlatmaya devam ederken buranın düzenlenerek ülkücülere işkence merkezine dönüştürüldüğünü belirtiyor ve devam ediyor:

“Burada arkadaşlarımla gözlerimiz bağlı olarak 20 gün kadar kaldım. İhtilalden sonra sağcıları Mamak C-5 Blok'ta, solcuları Emniyet'te sorguladılar. Sağcılara solcu polis solculara sağcı polis görevlendirmek suretiyle bu insanların yaşadıkları acılar derinleştirildi. C-5'teki sorgulama sırasında gözlerimiz bağlıydı. Çırılçıplak soyundurularak dilimizden, dişimizden, tenasül uzvumuzdan ayak ve el parmaklarımızdan cereyan veriliyordu. Omuzlarımıza bağlanmış kalaslarla yukarıya çekip boşluktayken sorgulama yapıyorlardı. En adi işkencelere maruz bırakıldık. İlk günler yemek ve su da vermiyorlardı. Daha sonra bir parça kuru ekmek bir de ağzımızı ıslatacak kadar su verildi. Ardından da normal karavana yemeğe dönüldü. Yemek sırasında sağına soluna dönmemek sadece tabağına ve kaşığına bakmak kaydıyla gözlerimiz yarım açılıyordu. Yemeklerden sonra da hemen kapatılıyordu. Kafes denilen bölümde talim-terbiye adı altında çeşitli faaliyetler yürütülüyordu. Tutuklular uygun adım yürütülüp